با خبر شدیم جوان ناکام نظیر عارفی فرزند مامو رفعت عارفی بر اثر صانحه تصادف در جاده بیستون دارفانی را وداع گفته است .بدینوسیله ضمن تسلیت به خانواده محترمش ، از خداوند رحمان برای آن مرحوم طلب علو درجات دارم .
« ن وَالْقَلَمِ وَمَايَسْطُرُونَ» (سوره القلم/آیه1 )
عبدالصمد محمودی
چند روز پیش در دفتر نشریه، طبق روال روزهای معمول، داشتم روزنامه های آن روز را تورقی می کردم، به یکباره در صفحه «آموزش» یکی از همان روزنامه ها متوجه شدم پرونده ای در مورد وضعیت و نوع سواد در جهان امروز،و دورنمای آن در آینده کار شده است. کنجکاو شدم و مطلب را خواندم. در بخشی از آن پرونده، مصاحبه ای با یکی از کارشناسان این حوزه صورت گرفته بود، کارشناس مربوطه در همان اوایل مصاحبه با نقل قول جمله ای از اسناد یونسکو که اشاره کرده بود: «کشورهایی که تاپایان سال 2012 دانش آموزانش خودرامجهزبه سواد مقدماتی کامپیوتری نکنند،در زمره کشورهای بیسواد قرار می گیرند.»( نقل به مضمون)، به سراغ جامعه خودمان و جایگاه دانش آموزان کشورمان، از نظر دستیابی به این نوع سواد در شهرهای مختلف کشوررفته بود. برایم جالب بود و به همین خاطر مطلب را تا آخر خواندم. مطلب که تمام شد ناخودآگاه یاد وضعیت دانش آموزان منطقه خاصتا" روستای خودمان افتادم و برای یک لحظه سعی کردم تا وضعیت دانش آموزان روستا را براساس این ملاک در ذهن متصور شوم. البته بلافاصله به خود گفتم: وقتیکه به قول آن کارشناس، شهرهای بزرگ ما، به لحاظ داشتن این نوع سواد- که به «سواد دیجیتالی» هم معروف است- در وضعیت نامناسبی به سر می برند، دیگر چه انتظاری از روستاهای دورافتاده و دانش آموزانش است؟!
البته حداقل این مسئله بهانه ای شد تا هم تذکری داده باشم و هم اینکه به بررسی سواد مدرسه ای خودمان، بویژه در میان نسل جدید روستایمان بپردازم. همان طور که می دانید روستای شرکان، به لحاظ تحصیلات حوزوی و دانشگاهی برای سالیانی متوالی، بواسطه داشتن جوانان متعددی در سطوح مختلف دانشگاهی در بهترین دانشگاههای کشور یا حوزه های علمیه استان، از روستاهای سرآمد در منطقه و استان بوده است. با این وجود، چند سالی است که دیگر از آن جوانان موفق در روستا خبری نیست. دیگر زمان اعلام نتایج کنکور در روستای ما، ندایی به گوش نمی رسد و حتی بعضاً به نظر می رسد که مردم روستای ما یادشان رفته که در تیرماهِ هر سال آزمون کنکور برگزار می شود. واقعاً جای بسی تأمل و سوال است که چه بر سر روستای ما و دانش آموزانش آمده است؟ چرا دیگر از آن شوق دانش آموزان سابق نسبت به فراگیری علم و دانش اندوزی، در دانش آموزان و جوانان امروزِ روستا خبری نیست؟ آیا باید برای تحلیل چرایی این مسئله به سراغ دلایل «بیرونی» رفت یا باید به خودمان برگردیم؟ اگر این مسئله ریشه ای «بیرونی» دارد، پس چرا ما شاهدیم که در دنیای بیرون از روستا، عطش بی سابقه ای برای دستیابی به «مدارک» دانشگاهی در میان جوانان و نوجوانان بوجود آمده است؟
اینجا زلته است محل احداث سد و نیروگاه داریان کنار رودخانه سیروان.
زلته در زبان کردی به معنی گلی(گل آلود کردن) و لجن زار و داریان به معنی لبریز شده از آب و سیروان مهمترین و معروفترین رودخانه هورامان در کردستان است و مسیر نسبتاً طولانی و پرپیچوخمی دارد. این رودخانه در بخش غربی و شمال غربی هورامان قرار گرفتهاست و منطقه هورامان را به دو بخش تقسیم نمودهاست.این رودخانه از بخش رزاب و مریوان در کردستان سرچشمه گرفته و پس از عبور از شمال غربی هورامان ، دوآب و شمال هرتا، رودخانههای ژاورود، قشلاق رود، لیله، لوشه، زمکان، دشت حر به آن پیوسته و سپس وارد کشور عراق میشود
سد داریان در محلی به نام زلته در پایین روستای داریان بسته شده است که دارای حدود 178 متر ارتفاع می باشد و باعث تخلیه شدن روستاهای هجیج-قسمتی از روستای سلین - ورگه ویر - و ه ریبه ر ناو و زیر آب رفتن و نابود شدن چشمه بزرگ بل می شود این سد جهت تولید برق ساخته می شود.
اینجا زلته است در قلب هورامان .هورامان از زیباترین نقاط دنیاست که دارای آب و هوایی معتدل ، بارش فراوان ، کوههای مرتفع و قله های نوک تیز می باشد.
تا همین چند سال پیش منطقۀ زلته ساکت و آرام بود و تنها صدای دلنشین خروش رود سیروان بود که هزاران سال متمادی به مانند موسیقی گوشنواز طنین اندازکوهها وصخره های پیرامونش شده بود سیروان هر چند که از نظر آبیاری واستفاده کشاورزی برای مردم منطقه تاثیر چندانی نداشت اما همواره به عنوان یکی از نمادهای هورامان مورد احترام مردم بود.
اینجا زلته است وامروز تنها چیزی که به چشم می خورد ماشین های جوراجور است وگرد وغبار وانفجارهای پیاپی که باعث به هم خوردن نظم منطقه شده است همچنین کارگاههای مختلف و آدمهایی که بیشترشان غیر بومی اند.
منطقه هورامان منطقه ای بکر ودست نخورده است اما با اتمام سد داریان تمام نظم منطقه به هم می خورد .
دوستان بهتر می دانند که پس از احداث جادۀ نودشه- پاوه مقدار کمی از تعادل طبیعی آن بهم خورد. کم کم مسافران با ولع و شگفتی مناظر سیروان را نظاره گر شدند . در این حین متأسفانه عده ای جهت تفریح و خوشگذرانی خود با انفجار و شک الکتریکی به جان چندین نسل از ماهیهای سیروان افتادند . پس از طی مدتی که احداث سد و نیروگاه قطعی شد سروکلۀ آدمهای غریبه پیدا شد مشاوران، مهندسان، کارگاران و ماشین آلات مختلف ، محوطه های کارگاهی دفاتر مهندسین و کمپهای کارگری تعادل طبیعی منطقه را بهم زد.
شرکان از روستاهای نوار مرزی و در جوار شهر نوسود و از توابع پاوه و هورامان می باشد و مردم آن با زبان هورامی این زبان اهورایی تکلم می کنند. شرکان درقلب هورامان جای دارد و به جرات می توانم بگویم یکی از اصیلترین روستاهای هورامی زبان است.